Stara Osnovna škola "Petar Vragolić"

Prva osnovna škola "Petar Vragolić" nalazi se na brdu Čitluk, udaljenom stotinak metara od centra varošice Ljubovije. Zgrada po arhitekturi spada u grupu lepih starih zdanja. Malo je objekata takve ili slične arhitekture u Ljuboviji. Jedna iz te grupe objekata je "Stara Bolnica" koja je renovirana, i naravno sad zvrlji prazna, posto vlast nemože da se dogovori oko njene upotrebe!

Lepo i izdvojeno zdanje na brežuljku sa svojom uređenom okolinom i pogledom na varošicu i reku Drinu oduševljavalo je sve učenike. Škola ima prizemlje i sprat. Prizemlje i sprat su imali po jednu zbornicu i po četri učionice. Na površini od oko 30ari osim skole bili su i drugi objekti od kojih su danas ostale samo rusevine: poljski wc za đake i nastavno osoblje, kuhinja, kao i zgrada za stanovanje nastavnog osoblja.

Iako je prostor oko škole neravan u to vreme postojala su dva zemljana terena za fudbal i odbojku kao i deo terena za gimnastičke sprave karike i konopac. Tu je bila i jama napunjena peskom za skokove u dalj.

 

Izgradnjom novog objekta osnovne škole, objekat stare skole zbog nebrige lokalnih vlasti i onoma kojima je poverena na korišćenje ili staranje uveliko propada. Na školi, lepom arhitektonskom zdanju, krov je na nekoliko mesta provaljen, stakla na vratima i prozorima su polupana, inventar raznet i razbacan, sa spoljnih i unutrašnjih zidova malter uveliko opada a školsko dvorište, zaraslo u korov i rastinje. Na nekadašnjem igralištu ne igraju se deca, dato je na korišćenje privatnicima koji tu popravljaju razne mašine, prosipaju naftu i ulje. Na tom terenu napravili su šupu i nagomilali materijal.

BRUKA I SRAMOTA ZA SVE NAS, ZA BIVŠE NASTAVNO OSOBLJE, UČENIKE, ZA LOKALNU VLAST!!!

Ako oni kojima je poverena briga i staranje o njoj to ne znaju da rade ili ne mogu da rade, tada objekat sa zemljištem treba vratiti lokalnoj samoupravi. Ako lokalna samouprava ne zna šta će sa objektom neka raspiše tender ili neka ga da na korišćenje onome ko će domaćinski brinuti.

Da se možda to ne radi namerno kao i sve u ovom društvu ???? 

Obezvredi, pusti da propadne a onda kupi u bescenje. 

Lepa je to i velika lokacija !!!

A šta će nam škola, kome treba znanje i obrazovanje ...

Beloglavi sup(Gips fulvus)

Beloglavi sup je ogromna orlušina srazmerno male glave i kratkog repa.

Dugačak je 95-105cm.

Raspon krila se kreće od 240 do 280 cm.

Od registrovanih 104 vrste ptica beloglavi sup(Gips fulvus) je najznačajnija vrsta ptica u Rezervatu,,gornja Trešnjica,, udaljenom 12km od Ljubovije ka Užicu i poslednja vrsta iz podfamilije lešinara koja se u Srbiji održala do današnjih dana.
Beloglavi sup zauzima prvo mesto među velikim jedriličarima. Kada je vreme loše primoran je da nezgrapno udara krilima ne uspevajući da se podigne u visinu ali kada su uslovi povoljni on se lako kreće sa masama toplog vazduha koje ga podižu u vazdušno prostranstvo i skoro trećinu dana provodi u klizećem letu potpuno raširenih krila dok su mu velika konturna pera potpuno odvojena jedno od drugog poput prstiju na ruci i, pod dejstvom vazdušnog pritiska, savijena na gore.



Gledano sa strane krila blago uzdignuta a silueta ptice podseća na vrlo spljošteno slovo V. Kada traži hranu beloglavi sup se ne penje na veliku visinu međutim kada utoli glad tada se prepušta strujama i zabeleženo je njegovo prisustvo na 4500m pa čak i preko 5500m nadmorske visine.

U potrazi za lešinama beloglavi sup u klizećem letu ispituje doline i kosine planina na kojima živi. Udaljava se do 10, 20 pa čak i 50 kilometara od litice na kojoj provodi noć u društvu svojih istovrsnika. Beloglavi sup uginule zivotinje otkriva ne po njihovom mirisu vec pomoću svog oštrog vida. Utvrđeno je da na udaljenosti od 3km on još uvek može da raspozna predmet od samo 30cm dužine! Takođe, kao jedan od pokazatelja gde je hrana koriste mu gavranovi i bele kanje koje su takođe ljubitelji lešina i čim se neka od tih ptica spusti on se približava (ne spuštajući se na tlo) da bi ispitao okolinu.



Na lešini najgladniji zauzimaju istureniji položaj u odnosu na druge. Rasteruju ih idući paradnim korakom: pri svakom koraku jednu nogu dizu vrlo visoko rastavljajuci prste. Ako su supovi malobrojni i među njima nema izgladnelih, ovaj ceremonijal se ne poštuje i svaki se ustremljuje na plen. Svojim ogromnim kljunom Beloglavi sup uspeva da probije kožu i u otvor koji je napravio uvlači glavu da bi izvukao komade utrobe. Za pola sata tridesetak Beloglavih supova moze da svede samo na skelet jelena lopatara čija je prosečna težina šezdeset kilograma!



Kako Beloglavi sup ima sve manje i manje prilika da nađe uginulu stoku maksimalno se koristi onim lešinama koje nađe i ponekad se nakljuka do te mere da ima poteškoca pri uzletanju. U tom slučaju jedan obrok mu je dovoljan za nedelju dana pa i duže. Posle obroka obično trlja glavu natopljenu krvlju uz zglob krila da bi je očistio.



Vrlo društven Beloglavi sup provodi svoj život u grupama a gnezdi se često u kolonijama sastavljenih od manjeg ili većeg broja jedinki. Kolonije su smeštene na teško pristupačnim liticama i ženka u gnezdo koje je napravljeno od granja i suve trave snese jedno jaje na kome leže oba roditelja. Kada se mladunče izlegne i muzjak i ženka učestvuju u njegovom hranjenju, a to nastavlaju da čine i nakon njegovog izletanja iz gnezda. Mladi supovi su polno zreli tek u četvrtoj ili petoj godini života a jednom formirani parovi ostaju zajedno tokom čitavog života. Išćezavanjem nomadskog načina stočarstva došlo je i do opadanja populacije beloglavih supova. Još jedan bitan uzrok stradanja beloglavih supova jeste trovanje. Naime, ljudi su godinama bacali otrovne lešine i trovali vukove ali je pored vukova stradao i veliki broj supova.

Soko Grad

Soko Grad je tvrđava u zapadnoj Srbiji u blizini Ljubovije, koja nikada nije osvojena borbom već je uvek menjala gospodare mirovnim ugovorima. Ona je jedna od tvrđava u kojoj su se Turci najduže zadržali i koja je sa još nekoliko gradova predata knezu Mihajlu Obrenoviću 1867. godine. Podno grada je podignut manastir svetog Nikole.

Prošlost

Soko Grad je nastao još u srednjevekovnoj Srbiji, ali je najpoznatiji po svojoj ulozi tokom Otomanske okupacije Srbije tokom koga je postao jedan od najozloglašenijih mučilišta pravoslavnog stanovništva. Neki od najstarijih podataka potiču iz davne 1476. kada se spominje i dizdar tvrđave Sokol Kemal. Bio je neosvojiv sve do 1862. godine kada su ga Turci pod pritiskom svetskih sila predali Srbima koji su ga na njihov zahtev srušili.

Grad danas [uredi]

Krst na steni na kojoj se nalaze ostaci Gornjeg grada

Manstir svetog Nikolaja Ohridskog i Žičkog - Soko grad, nalazi se kod mesta Gračanice, nedaleko od Ljubovije, 78 km od Loznice. Zadužbina je episkopa Šabačko - valjevskog Lavrentija. Manastirski kompleks je podignut na prostoru utvrđenog Soko grada, na obroncima Sokolske planine. Na tom istorijskom mestu, podignut je manastir posvećen u početku svetom Nikolaju Mirlikijskom, a potom Nikolaju Velimiroviću. Manastir je podignut 1993 / 94. godine. Manastirski kompleks čine: crkva, Dom Vladike Nikolaja, biblioteka, Muzejska postavka vladike Nikolaja i manastirski konaci sa trpezarijom i seminar salom. Na ulasku u kompleks nalazi se spomenik vladike Nikolaja, a ispred manastirskog kompleksa urađeno je veštačko jezero.

Na Sokolskoj steni, 2 km od manastira, postavljen je pozlaćeni krst. Put je uređen, a pored puta je postavljeno deset kapelica sa Božjim zapovestima.
U manastiru se zadnjih godina održava moba, koja je sve posećenija iz godine u godinu i predstavlja svojevrsnu kulturnu manifestaciju.
U blizini manastira nalazi se vodopad na Gračaničkoj reci.

reka Drina

Reka Drina (329 km) pripada Crnomorskom slivu, a nastaje spajenjem reka Tare i Pive kod Šćepan Polja (nadmorska visina 470 m). Slivno područje obuhvata jugozapadni i zapadni deo Srbije, severni deo Crne Gore i istočni deo Republike Srpske. Pravac njenog toka je od juga ka severu i ima dosta pritoka. Veće pritoke sa leve strane su: Sutjeska, Bistrica, Prača, Drinjača i Janja, a sa desne: Ćehotina, Lim, Rzav, Ljuboviđa i Jadar.

Drina je najveća pritoka reke Save u koju se uliva blizu Sremske Rače (81 m).

U stara vremena imala je ime Drinos, a narodno ime, po boji vode je Zelenika. Najlepši i najduži (24 km) kanjon je od Žepe do Klotijevca. Širina reke je od 15 m na mestu zvanom Tijesno do 200 m kod Perućca i Zvornika. Veći gradovi kroz koje protiče Drina su Foča (400 m), Goražde (350 m), Višegrad (300 m), Bajina Bašta (260 m) i Zvornik (140 m).

Divlja snaga Drine je ukroćena branama i jezerima (Višegradsko, Perućac, Zvorničko) čime je narušena ali ne i uništena lepota drinskih kanjona.

Na svom toku Drina je na dosta mesta premošćena. Od svih mostova najpoznatiji je stari most u Višegradu, zadužbina Mehmed paše Sokolovića, izgrađen 1571. godine. Most je, u romanu "Na Drini ćuprija", opisao nobelovac Ivo Andrić.

Zanimljivosti

• Reka Drina bila je granica između Zapadnog i Istočnog Rimskog carstva
• Duž Drine, granice Austro-Ugarske i Srbije, 1914-15 vođene su velike ratne operacije
• 27.3.1896. godine Drina je dostigla vodostaj 14 m veći od normalnog i poplavila ćupriju u Višegradu
• Krajem 19. veka rekom su krstarili austro-ugarski parobrodi i dolazili do Zvornika
• Njen vijugavi tok u narodnom predanju zabeležen je rečima "ko će krivu da ispravi Drinu". Narodna izreka je vezana za beskoristan posao.
• Dužina toka Drine kroz Srbiju iznosi 220 km.

Opština Ljubovija

Opština Ljubovija je opština u zapadnoj Srbiji. obuhvata kraj Azbukovicu i ima površinu od 356km². Prema popisu iz 2002. opština Ljubovija ima oko 17.000 stanovnika, a 1961. godine imala je 25.000 žitelja. Znatan deo odselio se u Mačvu, ali i u Srem, područje Valjeva, Novog Sada, Beograda i drugih gradova. Najveće mesto je Ljubovija, sa oko 5.000 stanovnika, a postoji još 26 uglavnom manjih sela od kojih su najveća Crnča i Vrhpolje.

Geografske odlike

To je brdsko-planinsko područje koje u dužini od 38km od Republike Srpske i opština Srebrenica i Bratunac odvaja reka Drina. Na severozapadu je opština Mali Zvornik, severu Rađevina (opština Krupanj) i Podgorina (opština Osečina), na severoistoku Valjevo, a na istoku opština Bajina Bašta. visok 1.272 metra. Azbukovicu preseca nekoliko bujičnih reka koje se ulivaju u Drinu, a najpoznatije su Trešnjica i Ljuboviđa.

Istorija

Azbukovica je bila naseljena još u praistoriji o čemu svedoče nalazi iz nadgrobnih humki u Lonjinu i gradinska naselja iz Rujevca. U vreme Rimskog carstva kraj je pripadao provinciji Dalmaciji, putevima povezivao Domaviju i Singidunum. Za zaštitu ovog i puta dolinom Drine, Rimljani su podigli nekoliko utvrđenja od kojih su najpoznatija bila Đurim, Nemić, Gradac i Kulina-Mikuljak.

Rimljani su koristili i rudnike u Crnči, kojima se upravljalo iz Domavije (današnja Srebrenica), a ostaci naselja iz tog perioda pronađeni su u Vrhpolju, Crnči i Uzovnici. U Gračanici i danas postoje temelji bazilike iz 4. veka, a rimski spomenici nalaze se raštrkani po Azbukovici ili su u Narodnom muzeju u Šapcu, jer Ljubovija nema svoj muzej.

Kroz srednji vek Azbukovica je bila u sastavu Vizantije i srpskih država, a sve vreme korišćeni su rudnici Lipnik i Veliki Majdan. U zvaničnim dokumentima, najstariji za sada poznati pomen je pomen Lipnika iz 1319. godine. Na reci Ljuboviđi u selu Gornja Ljuboviđa sačuvan je srednjevekovni most koji je bio na karavanskom putu prema Valjevu i Beogradu, poznat u narodu kao Latinska ćuprija, u Gornjoj Trešnjici su ostaci srednjovekovnog Velikog i Malog grada, a ima i nekoliko kompleksa spomenika - u Uzovnici, Rujevcu, Crnči i Gornjoj Trešnjici.

U ovo područje Turci su došli odmah posle pada Smedereva, 1459. godine. Zbog značaja rudnika Crnča ovaj kraj je bio carski has koji je po najvećem selu dobio naziv has Bukovica, pa je verovatno od toga nastao i naziv Azbukovica. Turci će utvrditi, ojačati i naseliti srednjevekovnu tvrđavu Soko grad, koja će biti neosvojiva sve do predaje 1863. godine kada je i porušena.

Ljubovija je [1860]]. postala sresko mesto, a 1871. godine, ukazom Milana Obrenovića, varošica. Međutim, već 1896. godine hirovita Drina će Ljuboviju sravniti sa zemljom i ona se od tada razvija na današnjem mestu, oko tri kilometra uzvodno i malo udaljena od Drine.

U prvom svetskom ratu narod ovog kraja mnogo je stradao u odmazdama posle velikih bitaka na Gučevu i Mačkovom kamenu. Nekoliko sela ispod Mačkovog kamena dočekalo je kraj rata bez polovine muškog stanovništva. U Drugom svetskom ratu Azbukovčani su učestvovali od 1941. godine u oba pokreta - četničkom i partizanskom, ali će zbog ovog prvog, čitav kraj 30 godina ispaštati, potpuno zanemarivan od strane Republike, što će pojačati stalno prisutno iseljavanje stanovništva.

Poznati meštani

Najstariji među poznatim Azbukovčanima je Petar Protić Sokoljanin, koji je bio jedan od prvih doktora nauka u Srbiji. Doktorirao je pravne nauke u Hajdelbergu 1854. godine, a bio je i pesnik Družine mladeži srpske. Iz Donje Orovice potiče šahovska legenda Svetozar Gligorić, iz Drlača glumac Nenad Nenadović, iz Grabovice Nenad Okonović poznatiji kao sin Dragan i mnogi drugi.

Zanimljivosti

Azbukovčane drugi nazivaju "krivotorbići", po šarenim tkanim torbama koje su se nekada nosile, koje nakrive preko ramena kada krenu u varoš.